Woorden · niveau B2.1

Natuur en water

Woorden over natuur en water in Nederland: de dijk, de polder, de sluis, de klimaatverandering en de droogte. Lees eerst het verhaal: alle woorden staan erin. Lees daarna elk woord en zeg hardop wat het betekent. Klik dan om te controleren.

De Week van Ons Water

In de Week van Ons Water krijgt het water extra aandacht. De cursisten fietsen met gids Bram door het vlakke landschap ten noorden van de stad. Bij een grote sluis wijst Bram naar de dijk die als een grasrug door de laaggelegen polder loopt. Het belooft een dag te worden waarover iedereen nog lang zal napraten.

Hij vertelt hoe de waterkering en de pompen het land drooghouden, want het gebied ligt lager dan de zee. De rivier komt hier via zijn monding in een brede delta uit, waar het getij het water heen en weer schuift. Fatima vraagt waarom de boeren hier zijn gaan wonen. Bram wijst naar de akkers: de klei is vruchtbaar.

Onderweg laat Bram een oude foto zien: de storm van 1953, toen een stormvloed in één nacht door de dijken brak en een enorme overstroming veroorzaakte. Sindsdien zijn de dijken verhoogd, en hij vertelt hoe het land in de toekomst beschermd zal worden. Door de uitstoot van CO2 warmt de aarde op, en door die klimaatverandering lijkt het klimaat elk jaar onvoorspelbaarder.

Na de lunch wandelt de klas over de kwelder, waar de natuur nog grotendeels zelf bepaalt wat er gebeurt. Op een zandplaat ligt een zeehond te zonnen, en hoog in de lucht trekt een trekvogel naar het zuiden. Verderop, langs de rivier, heeft een bever takken van een oude wilg geknaagd. Bram noemt dit alles de biodiversiteit van het gebied.

Op de terugweg laat Bram de bodem zien: onder de klei ligt op veel plekken donker veen, dat als een spons regenwater vasthoudt. Elke sloot en elke waterloop voert het overtollige water af. Een beek vind je hier niet, zegt Bram: die ontspringt op hogere grond. Over stikstof vertelt hij ook: mest geeft sommige planten te veel voedsel, en die verdringen andere soorten.

Bij het afscheid vraagt Bram of de klas nog vragen heeft; iedereen is tevreden en moe. 's Avonds leest Fatima in de krant hoe het dit jaar met het water staat. Er is dit najaar bijna geen regen gevallen, en ondanks de gestegen zeespiegel blijkt niet de zee, maar de droogte het grootste probleem van het waterbeheer.

Water en land

het water

De doorzichtige vloeistof in zeeën, meren en stromen; schoon kun je het drinken.

In de Week van Ons Water krijgt het water extra aandacht.

de dijk

Een lange hoge wal van aarde die het land tegen het buitenwater beschermt.

Bij een grote sluis wijst Bram naar de dijk die als een grasrug door de laaggelegen polder loopt.

de polder

Laag land dat mensen drooggelegd hebben, met greppels en molens om het overtollige water af te voeren.

Bij een grote sluis wijst Bram naar de dijk die als een grasrug door de laaggelegen polder loopt.

de waterkering

Een bouwwerk, bijvoorbeeld een wal of een muur, dat het land tegen hoog water beschermt.

Hij vertelt hoe de waterkering en de pompen het land drooghouden, want het gebied ligt lager dan de zee.

de rivier

Een natuurlijke stroom die door een landschap naar een grotere stroom, een meer of de zee loopt.

De rivier komt hier via zijn monding in een brede delta uit, waar het getij het water heen en weer schuift.

de monding

De plek waar een stroom in de zee uitkomt.

De rivier komt hier via zijn monding in een brede delta uit, waar het getij het water heen en weer schuift.

de delta

De wijd uitgespreide plek waar een grote stroom in veel armen de zee bereikt.

De rivier komt hier via zijn monding in een brede delta uit, waar het getij het water heen en weer schuift.

het landschap

Het geheel van alles wat je in een gebied ziet: weilanden, boerderijen, water en bomen.

De cursisten fietsen met gids Bram door het vlakke landschap ten noorden van de stad.

de zeespiegel

De gemiddelde hoogte van het water langs de kust.

Er is dit najaar bijna geen regen gevallen, en ondanks de gestegen zeespiegel blijkt niet de zee, maar de droogte het grootste probleem van het waterbeheer.

Sluis, storm en getij

de sluis

Een bak met deuren waarin een schip kan zakken of stijgen tot het niveau aan de andere kant.

Bij een grote sluis wijst Bram naar de dijk die als een grasrug door de laaggelegen polder loopt.

het getij

De wisseling van hoog en laag water aan de kust, ongeveer twee keer per dag.

De rivier komt hier via zijn monding in een brede delta uit, waar het getij het water heen en weer schuift.

de storm

Zeer zwaar weer met harde wind, vaak met regen en hoge golven.

Onderweg laat Bram een oude foto zien: de storm van 1953, toen een stormvloed in één nacht door de dijken brak en een enorme overstroming veroorzaakte.

de stormvloed

Een extreem hoge stand van de zee, opgestuwd door zware wind; soms komt het water dan over de dijken.

Onderweg laat Bram een oude foto zien: de storm van 1953, toen een stormvloed in één nacht door de dijken brak en een enorme overstroming veroorzaakte.

de overstroming

Het moment dat een rivier of de zee buiten haar oevers treedt en het land onder water zet.

Onderweg laat Bram een oude foto zien: de storm van 1953, toen een stormvloed in één nacht door de dijken brak en een enorme overstroming veroorzaakte.

de waterloop

Een algemene naam voor alles waarin water stroomt of staat, van een klein beekje tot een groot kanaal.

Elke sloot en elke waterloop voert het overtollige water af.

het regenwater

Het vocht dat uit de lucht valt en dat men kan opvangen en opslaan.

Op de terugweg laat Bram de bodem zien: onder de klei ligt op veel plekken donker veen, dat als een spons regenwater vasthoudt.

Het klimaat

het klimaat

Het weer over lange tijd gemeten, bijvoorbeeld zacht en nat in een land aan de zee.

Door de uitstoot van CO2 warmt de aarde op, en door die klimaatverandering lijkt het klimaat elk jaar onvoorspelbaarder.

de klimaatverandering

Het proces waardoor het weer op aarde over lange tijd anders wordt, met warmere jaren en ijs dat smelt.

Door de uitstoot van CO2 warmt de aarde op, en door die klimaatverandering lijkt het klimaat elk jaar onvoorspelbaarder.

de CO2

Een gas dat vrijkomt bij het verbranden van olie, gas en kolen.

Door de uitstoot van CO2 warmt de aarde op, en door die klimaatverandering lijkt het klimaat elk jaar onvoorspelbaarder.

de stikstof

Een stof in de lucht en in mest; wat er uit stallen en uitlaten op de natuur neerdaalt, geeft sommige planten te veel voedsel.

Over stikstof vertelt hij ook: mest geeft sommige planten te veel voedsel, en die verdringen andere soorten.

de droogte

Een lange periode zonder regen, waarin de grond hard wordt en landbouwers het zwaar hebben.

Er is dit najaar bijna geen regen gevallen, en ondanks de gestegen zeespiegel blijkt niet de zee, maar de droogte het grootste probleem van het waterbeheer.

de bodem

De bovenste laag aarde waarin planten wortelen en wormen leven.

Op de terugweg laat Bram de bodem zien: onder de klei ligt op veel plekken donker veen, dat als een spons regenwater vasthoudt.

De natuur

de natuur

Alle planten en dieren samen, en de plaatsen waar zij vanzelf leven.

Na de lunch wandelt de klas over de kwelder, waar de natuur nog grotendeels zelf bepaalt wat er gebeurt.

de kwelder

Begroeid land aan zee, buiten de dijk, dat alleen bij extra hoog water onder water komt te staan.

Na de lunch wandelt de klas over de kwelder, waar de natuur nog grotendeels zelf bepaalt wat er gebeurt.

de sloot

Een smal gegraven kanaaltje met water tussen weilanden, typisch voor de polder.

Elke sloot en elke waterloop voert het overtollige water af.

de beek

Een kleine smalle stroom die in hoger gelegen gebied ontspringt.

Een beek vind je hier niet, zegt Bram: die ontspringt op hogere grond.

het veen

Zachte grond die lang geleden uit planten is ontstaan en veel vocht vasthoudt.

Op de terugweg laat Bram de bodem zien: onder de klei ligt op veel plekken donker veen, dat als een spons regenwater vasthoudt.

de wilg

Een boom met lange dunne takken die vaak aan het water groeit.

Verderop, langs de rivier, heeft een bever takken van een oude wilg geknaagd.

de bever

Een knaagdier met een platte staart dat dammen bouwt van takken.

Verderop, langs de rivier, heeft een bever takken van een oude wilg geknaagd.

de zeehond

Een zoogdier dat in de zee leeft en op zandplaten rust.

Op een zandplaat ligt een zeehond te zonnen, en hoog in de lucht trekt een trekvogel naar het zuiden.

de trekvogel

Een vogel die elk jaar ver vliegt, in de herfst naar het zuiden en in de lente terug.

Op een zandplaat ligt een zeehond te zonnen, en hoog in de lucht trekt een trekvogel naar het zuiden.

de biodiversiteit

De verscheidenheid aan soorten planten en dieren in een gebied.

Bram noemt dit alles de biodiversiteit van het gebied.