Woorden · niveau B2.1

Doe maar gewoon

Woorden over de Nederlandse norm van niet opvallen: de bescheidenheid, de praal, de soberheid en de man met de versleten jas. Lees eerst het verhaal, alle woorden staan erin. Lees daarna elk woord en zeg hardop wat het betekent. Klik dan om te controleren.

De versleten jas

Milos heeft een nieuwe baan bij een groot bedrijf, en hij wil dat iedereen het ziet. Zijn kapsel zit perfect, zijn kleding komt uit de duurste winkel. In zijn oude wijk was zo'n uiterlijk een teken van status: wie veel liet zien, kreeg respect. Hij verwacht dat zijn nieuwe straat er net zo over denkt.

Op een zaterdag nodigt hij de halve straat uit. In gezelschap praat hij over zichzelf, en het opscheppen komt vanzelf: over salaris, auto en vakanties. Dat is een uiting van rijkdom. De buren zijn vriendelijk, maar hun gedrag blijft koel, en na een uur vertrekken ze. Milos vraagt zich af of hij iets verkeerd heeft gezegd.

De dag daarna klopt Sanne aan. Ze zegt dat de straat een andere norm kent: 'Hier zeggen mensen: doe maar gewoon.' Dat is geen wet, wel een moraal: wie met zijn bezittingen pronkt, zet zich boven de rest. Ze lacht: ze gaf vroeger zelf ook zo'n feest. De etiquette is eenvoudig, de invloed groot, en de groepsdruk werkt ongemerkt. Vriendelijkheid hoort bij het fatsoen, en iedereen waardeert nuchterheid.

Milos kijkt anders naar meneer De Vries, de buurman met de versleten jas. Die draagt hij al twintig jaar, want hij houdt van het gemak. Hij is een bescheiden man: hij woont klein en biedt iedereen koffie aan. De alledaagsheid van zijn leven vindt hij geen armoede. Hij leeft met een stille ingetogenheid, en zijn soberheid komt van binnenuit.

In de maanden daarna verandert er iets in Milos. Zijn leefstijl wordt rustiger: minder winkelen, meer praten met de buren. Hij merkt dat zijn karakter meer waard is dan zijn horloge, en dat mensen de eenvoud van een avond meer waarderen dan een feest met praal. Vroeger dacht hij dat pronken bij een hoge beschaving hoorde, nu volgt hij het voorbeeld van meneer De Vries.

In de herfst hoort Milos op het werk wie het bedrijf bezit: meneer De Vries, de man met de versleten jas. Uit de reacties blijkt dat iedereen dat normaal vindt. Milos ziet in dat zijn feestje iets was wat hij beter had kunnen laten. Hier wil niemand opvallen, en bescheidenheid is geen toneel.

De ongeschreven regel

de norm

Een regel of verwachting over hoe mensen zich in een groep horen te gedragen.

Ze zegt dat de straat een andere norm kent: 'Hier zeggen mensen: doe maar gewoon.'

de moraal

De ideeën van mensen over wat goed en eerlijk is.

Dat is geen wet, wel een moraal: wie met zijn bezittingen pronkt, zet zich boven de rest.

de etiquette

De regels voor beleefd gedrag, bijvoorbeeld aan tafel, op een feest of in een brief.

De etiquette is eenvoudig, de invloed groot, en de groepsdruk werkt ongemerkt.

het fatsoen

Dat je je houdt aan wat netjes en eerlijk is, ook als niemand kijkt.

Vriendelijkheid hoort bij het fatsoen, en iedereen waardeert nuchterheid.

de invloed

De kracht waarmee iets of iemand jouw denken of doen stuurt.

De etiquette is eenvoudig, de invloed groot, en de groepsdruk werkt ongemerkt.

de groepsdruk

De kracht van een groep die je meeneemt naar wat de rest doet.

De etiquette is eenvoudig, de invloed groot, en de groepsdruk werkt ongemerkt.

Waarden

de bescheidenheid

De houding van iemand die niet opschept over wat hij heeft of kan.

Hier wil niemand opvallen, en bescheidenheid is geen toneel.

bescheiden

Zo is iemand die niet over zichzelf opschept en niet met spullen pronkt.

Hij is een bescheiden man: hij woont klein en biedt iedereen koffie aan.

de soberheid

Het bewust kiezen voor weinig: geen luxe, geen show.

Hij leeft met een stille ingetogenheid, en zijn soberheid komt van binnenuit.

de eenvoud

Het bewust simpel houden van dingen: een huis, kleren, een leven zonder franje.

Hij merkt dat zijn karakter meer waard is dan zijn horloge, en dat mensen de eenvoud van een avond meer waarderen dan een feest met praal.

de ingetogenheid

De houding waarbij iemand zijn gevoelens rustig en klein houdt.

Hij leeft met een stille ingetogenheid, en zijn soberheid komt van binnenuit.

de alledaagsheid

Het gewone, normale leven zonder bijzondere dingen.

De alledaagsheid van zijn leven vindt hij geen armoede.

de nuchterheid

De manier van denken waarbij iemand praktisch en realistisch blijft en niet snel overdrijft.

Vriendelijkheid hoort bij het fatsoen, en iedereen waardeert nuchterheid.

de beschaving

De hele cultuur van een samenleving: wat mensen mooi, netjes en beleefd vinden.

Vroeger dacht hij dat pronken bij een hoge beschaving hoorde, nu volgt hij het voorbeeld van meneer De Vries.

Pronken en show

opscheppen

Vertellen hoe goed je bent of hoeveel je hebt, zodat anderen onder de indruk raken.

In gezelschap praat hij over zichzelf, en het opscheppen komt vanzelf: over salaris, auto en vakanties.

de praal

Een grote show met dure dingen, zodat iedereen het ziet.

Hij merkt dat zijn karakter meer waard is dan zijn horloge, en dat mensen de eenvoud van een avond meer waarderen dan een feest met praal.

opvallen

Anders zijn dan de rest, zodat mensen je opmerken.

Hier wil niemand opvallen, en bescheidenheid is geen toneel.

het uiterlijk

Hoe iemand eruitziet: kleren, haar, schoenen en verzorging.

In zijn oude wijk was zo'n uiterlijk een teken van status: wie veel liet zien, kreeg respect.

de kleding

Alles wat je aan je lichaam draagt: broek, jas, trui.

Zijn kapsel zit perfect, zijn kleding komt uit de duurste winkel.

het kapsel

De manier waarop iemands haar geknipt of geschoren is.

Zijn kapsel zit perfect, zijn kleding komt uit de duurste winkel.

de status

De plaats die iemand heeft in de ogen van anderen, vaak door werk of geld.

In zijn oude wijk was zo'n uiterlijk een teken van status: wie veel liet zien, kreeg respect.

de leefstijl

De manier waarop iemand woont, eet en zijn tijd doorbrengt.

Zijn leefstijl wordt rustiger: minder winkelen, meer praten met de buren.

de bezittingen

Alle dingen die iemand heeft en die hij kan verkopen of nalaten.

Dat is geen wet, wel een moraal: wie met zijn bezittingen pronkt, zet zich boven de rest.

de rijkdom

Het hebben van veel geld en veel dure spullen.

Dat is een uiting van rijkdom.

de uiting

Een zichtbaar teken van iets wat je voelt of denkt.

Dat is een uiting van rijkdom.

De mens en de groep

het gedrag

Wat je doet en laat zien in het contact met anderen.

De buren zijn vriendelijk, maar hun gedrag blijft koel, en na een uur vertrekken ze.

het karakter

Het vaste geheel van eigenschappen die bepalen wie iemand is.

Hij merkt dat zijn karakter meer waard is dan zijn horloge, en dat mensen de eenvoud van een avond meer waarderen dan een feest met praal.

het gezelschap

De mensen bij wie je bent op een avond of bij een feest.

In gezelschap praat hij over zichzelf, en het opscheppen komt vanzelf: over salaris, auto en vakanties.

het gemak

Het gevoel dat iets zonder moeite gaat.

Die draagt hij al twintig jaar, want hij houdt van het gemak.

het voorbeeld

Iemand naar wie anderen kijken, om daarna hetzelfde te doen.

Vroeger dacht hij dat pronken bij een hoge beschaving hoorde, nu volgt hij het voorbeeld van meneer De Vries.