Woorden · niveau B1.2

Salaris en belasting

Woorden over het loon en de belasting in Nederland: de salarisstrook, de aangifte, de teruggave en de toeslagen. Lees eerst het verhaal, alle woorden staan erin. Lees daarna elk woord en zeg hardop wat het betekent. Klik dan om te controleren.

De eerste aangifte van Jonas

Jonas is drieëntwintig en werkt als monteur bij een fietsenmaker in Den Haag. In maart ligt er een brief op de mat: het belastingjaar is voorbij en de Belastingdienst wil zijn cijfers zien. Wie geld verdient, moet daarover vaak belasting betalen. Voor het eerst vult Jonas zijn eigen belastingaangifte in, om het zelf te leren.

Elke maand krijgt hij een salarisstrook met de cijfers van zijn loon. De salarisadministratie van de zaak rekent alles uit: bovenaan het hele bedrag, daaronder de heffing die meteen wordt ingehouden. Zo betaalt Jonas alvast zijn inkomstenbelasting: over een klein inkomen geldt een laag tarief, over een groot inkomen een hoog tarief. Zijn loon ligt ruim boven het minimumloon.

Op de strook staat nog meer. Elke maand gaat er een klein bedrag opzij voor later, voor zijn pensioen. In december kreeg iedereen een extra bedrag bovenop het loon, een bonus. In zijn cao staat elk jaar een indexatie: een verhoging van het loon, mee met de prijzen. Met zijn verdiensten komt Jonas ruim rond.

Op de site wacht het formulier. Er is meteen goed nieuws: zijn giften aan een goed doel mogen deels van zijn inkomen af, dat heet de aftrek. Ook valt zijn spaargeld onder de vrijstelling: tot een bepaald bedrag betaal je daarover geen belasting. Jonas vult alles in en verstuurt het formulier. Enige tijd later staat er een bijschrijving op zijn rekening: zijn teruggave in euro, vlot binnen de termijn.

Half april komt er een tweede brief. Twee jaar terug had Jonas nog een bijbaan als bezorger, waarover hij nooit iets had gemeld. Een belastinginspecteur zag de oude cijfers en er werd een brief gestuurd. De fiscus vergeet niets, lacht zijn moeder. Jonas betaalt een kleine nabetaling en slaapt weer goed.

Zijn zus Lisa woont met haar dochter in een kleine flat. Voor haar huur krijgt ze elke maand geld van de staat: de huurtoeslag. Ook betaalt de staat mee aan haar zorgverzekering, dat is de zorgtoeslag. Zo'n toeslag hoeft ze maar één keer aan te vragen, maar elke verandering geeft ze door, en Jonas helpt haar daarbij. Voor haar dochter krijgt ze elk kwartaal de kinderbijslag.

Het systeem

de belasting

Het geld dat mensen en bedrijven aan de staat betalen, bijvoorbeeld over hun inkomen of over hun aankopen. De staat betaalt er scholen, wegen en zorg mee.

Wie geld verdient, moet daarover vaak belasting betalen.

de Belastingdienst

De organisatie van de staat voor alle formulieren, aanslagen en teruggaven.

In maart ligt er een brief op de mat: het belastingjaar is voorbij en de Belastingdienst wil zijn cijfers zien.

de belastingaangifte

Het formulier waarop je elk jaar je cijfers meldt aan de staat: het loon, de tijd dat je werkte en alles wat je betaalde.

Voor het eerst vult Jonas zijn eigen belastingaangifte in, om het zelf te leren.

het belastingjaar

De periode van januari tot en met december, waarover iemand de cijfers opgeeft. Meestal gaat de aangifte in het voorjaar over het jaar ervoor.

In maart ligt er een brief op de mat: het belastingjaar is voorbij en de Belastingdienst wil zijn cijfers zien.

de inkomstenbelasting

Het geld dat je aan de staat betaalt over je loon en over ander geld dat je in een jaar krijgt, zoals een uitkering.

Zo betaalt Jonas alvast zijn inkomstenbelasting: over een klein inkomen geldt een laag tarief, over een groot inkomen een hoog tarief.

de heffing

Het deel van het loon dat meteen naar de staat gaat, vóór het geld op je rekening staat. De werkgever houdt het in.

De salarisadministratie van de zaak rekent alles uit: bovenaan het hele bedrag, daaronder de heffing die meteen wordt ingehouden.

de fiscus

Een andere, oude naam voor de Belastingdienst. Mensen zeggen het als ze over de staat en geld praten.

De fiscus vergeet niets, lacht zijn moeder.

de belastinginspecteur

Een medewerker van de staat die de cijfers van mensen nagaat. Ziet die een fout of een oud loon, dan komt er een brief.

Een belastinginspecteur zag de oude cijfers en er werd een brief gestuurd.

het tarief

Het percentage van het geld dat je aan de staat betaalt. Er zijn verschillende percentages voor verschillende delen van het inkomen.

Zo betaalt Jonas alvast zijn inkomstenbelasting: over een klein inkomen geldt een laag tarief, over een groot inkomen een hoog tarief.

de vrijstelling

Een bedrag waarover je geen belasting betaalt, bijvoorbeeld spaargeld tot een bepaalde grens.

Ook valt zijn spaargeld onder de vrijstelling: tot een bepaald bedrag betaal je daarover geen belasting.

de aftrek

Een bedrag dat je onder voorwaarden van je inkomen mag weghalen vóór de berekening, zoals giften aan een goed doel of hoge zorgkosten.

Er is meteen goed nieuws: zijn giften aan een goed doel mogen deels van zijn inkomen af, dat heet de aftrek.

Op de salarisstrook

de salarisstrook

Het overzicht met de cijfers van je loon: het hele bedrag bovenaan, daaronder alles wat wordt ingehouden.

Elke maand krijgt hij een salarisstrook met de cijfers van zijn loon.

de salarisadministratie

De afdeling van een bedrijf die het loon uitrekent, de strook maakt en het geld overmaakt naar de rekeningen.

De salarisadministratie van de zaak rekent alles uit: bovenaan het hele bedrag, daaronder de heffing die meteen wordt ingehouden.

het inkomen

Al het geld dat iemand in een jaar binnenkrijgt: het loon uit werk, geld uit een verhuurd huis of uit een tweede baan.

Zo betaalt Jonas alvast zijn inkomstenbelasting: over een klein inkomen geldt een laag tarief, over een groot inkomen een hoog tarief.

het minimumloon

Het laagste bedrag per uur dat een werkgever volgens de wet moet betalen. Het gaat twee keer per jaar omhoog, op 1 januari en op 1 juli.

Zijn loon ligt ruim boven het minimumloon.

de verdiensten

Al het geld dat binnenkomt uit al het werk samen: het loon, geld uit extra klussen, alles bij elkaar over een periode.

Met zijn verdiensten komt Jonas ruim rond.

het pensioen

Het geld voor later, als iemand stopt met werken. Bij veel banen sparen werkgever en werknemer daar samen elk jaar voor.

Elke maand gaat er een klein bedrag opzij voor later, voor zijn pensioen.

de bonus

Een extra bedrag bovenop het loon, bijvoorbeeld na een goed jaar. Werknemers krijgen het soms met de feestdagen.

In december kreeg iedereen een extra bedrag bovenop het loon, een bonus.

de indexatie

Een verhoging van het loon, mee met de prijzen, vaak één keer per jaar in de cao.

In zijn cao staat elk jaar een indexatie: een verhoging van het loon, mee met de prijzen.

de verhoging

Als iets stijgt: het loon, de huur of de prijs. Het omgekeerde is een verlaging.

In zijn cao staat elk jaar een indexatie: een verhoging van het loon, mee met de prijzen.

Teruggave en toeslagen

de teruggave

Geld dat de staat terugbetaalt als je te veel hebt betaald. De dienst kijkt je cijfers na en zet het bedrag op je rekening.

Enige tijd later staat er een bijschrijving op zijn rekening: zijn teruggave in euro, vlot binnen de termijn.

de bijschrijving

Geld dat op je rekening binnenkomt: op je bankafschrift staat het met een plusteken.

Enige tijd later staat er een bijschrijving op zijn rekening: zijn teruggave in euro, vlot binnen de termijn.

de euro

Het geld waarmee je in Nederland en in veel landen daarbuiten betaalt: munten en bankbiljetten met cijfers erop.

Enige tijd later staat er een bijschrijving op zijn rekening: zijn teruggave in euro, vlot binnen de termijn.

de termijn

De periode waarbinnen iets moet gebeuren, zoals betalen of een formulier opsturen.

Enige tijd later staat er een bijschrijving op zijn rekening: zijn teruggave in euro, vlot binnen de termijn.

de nabetaling

Een bedrag dat je later alsnog aan de Belastingdienst geeft, na een controle.

Jonas betaalt een kleine nabetaling en slaapt weer goed.

de bijbaan

Een extra baan naast het voltijdse werk: in de avond, in het weekend of in de vakantie, voor geld bovenop het loon.

Twee jaar terug had Jonas nog een bijbaan als bezorger, waarover hij nooit iets had gemeld.

de toeslag

Extra geld van de staat, onder voorwaarden, voor mensen met een laag inkomen, bijvoorbeeld voor huur, zorg of de opvang. Je vraagt het één keer aan en geeft daarna veranderingen door.

Zo'n toeslag hoeft ze maar één keer aan te vragen, maar elke verandering geeft ze door, en Jonas helpt haar daarbij.

de huurtoeslag

Geld van de staat, onder voorwaarden, voor mensen met een laag inkomen die veel betalen voor hun woning.

Voor haar huur krijgt ze elke maand geld van de staat: de huurtoeslag.

de zorgtoeslag

Geld van de staat, onder voorwaarden, voor mensen met een klein inkomen, als hulp bij de maandelijkse kosten van de zorgverzekering.

Ook betaalt de staat mee aan haar zorgverzekering, dat is de zorgtoeslag.

de kinderbijslag

Geld dat ouders van de staat krijgen voor hun kinderen, een vast bedrag per kwartaal. Het komt automatisch op de rekening.

Voor haar dochter krijgt ze elk kwartaal de kinderbijslag.