Politiek en verkiezingen

De dag waarop iedereen met stemrecht een partij of een persoon aanwijst. Daarna hebben de partijen nieuwe zetels.

Voor het eerst mag ze stemmen, bij de verkiezingen voor de gemeenteraad van haar stad.

Jouw keuze op de dag van de verkiezingen: met een rood potlood kleur je een rondje op papier. Dat ene rondje is jouw keuze.

Dan geeft ze haar stem aan nummer vier en doet het papier in de stembus.

Naar een bureau gaan en jouw keuze maken met potlood en papier. Dat mag vanaf achttien jaar, als je ook aan de andere regels voldoet.

Voor het eerst mag ze stemmen, bij de verkiezingen voor de gemeenteraad van haar stad.

De kaart die je voor een verkiezing thuis met de post krijgt, met jouw naam en de datum. Neem hem mee naar het stembureau, met een identiteitsbewijs.

In maart vindt ze een officiële brief op de mat: haar stempas.

Het kleine kamertje met een gordijn, in een school of een zaal. Daar sta je helemaal alleen met het potlood en denk je rustig na.

Er is een tafel met vrouwen die alles controleren, daarna staat ze alleen in het stemhokje.

De doos waarin alle papieren gaan, nadat jij gekozen hebt. Aan het eind van de dag wordt alles geteld.

Dan geeft ze haar stem aan nummer vier en doet het papier in de stembus.

De plek waar je terechtkomt om te kiezen: vaak een school, een bibliotheek of een sporthal in jouw buurt.

Op een woensdag fietst ze na het werk naar het stembureau, een oude school.

Alle namen van één partij onder elkaar, elk met een nummer ervoor. Voor elke naam staat een wit rondje: dat kleur je rood voor jouw favoriet.

Op de lijst van elke partij staan de namen met nummers: je kleurt het rondje van jouw favoriet rood.

Het percentage van alle mensen met kiesrecht dat echt gestemd heeft.

Buiten hoort ze dat de opkomst hoog is.

Alles rondom de macht in een land of een stad: regels, geld, hulp, buitenland. Ook het spel om die macht, met winnaars en verliezers.

In de weken daarna kijkt ze elke avond naar het journaal, want politiek vindt ze opeens interessant.

Een groep mensen met dezelfde ideeën over het land en de samenleving. De groep werkt samen en wil de meeste zetels halen.

Ze leest de plannen van de ene partij en van de andere, en twee ervan spreken haar aan.

De belangrijkste persoon van een politieke groep. Hij of zij praat namens de hele groep, in kranten en op televisie.

In de krant staat een peiling, met de grootste partij en haar partijleider bovenaan.

Iemand die voor zijn of haar werk regels maakt voor een stad of een land.

Op televisie is een debat: elke politicus krijgt drie minuten.

Een openbare discussie op een podium of op televisie. Twee of meer personen leggen hun plannen uit en reageren scherp op elkaar.

Op televisie is een debat: elke politicus krijgt drie minuten.

Een onderzoek onder honderden kiezers, telefonisch of online. Het resultaat is een schatting van de uitslag, maar die klopt niet altijd.

In de krant staat een peiling, met de grootste partij en haar partijleider bovenaan.

Het eindresultaat na het tellen van alle papieren: hoeveel zetels krijgt elke partij?

De volgende ochtend brengt het journaal de verkiezingsuitslag: tot ieders verrassing staat haar partij bovenaan, de kleine partij die in de peiling onderaan stond.

De voorzitter van de gemeenteraad en het hoofd van de gemeente. De regering benoemt hem of haar, de inwoners kiezen niet.

De burgemeester wordt niet gekozen, maar benoemd door de regering, na advies van de raad.

Een bestuurder van de gemeente, benoemd door de gemeenteraad. Zo iemand krijgt eigen onderwerpen, zoals parken, afval of verkeer.

Een wethouder maakt plannen voor parken en verkeer.

De vergadering van gekozen leden in een stad. Samen beslissen zij over straten, geld en woningen.

Voor het eerst mag ze stemmen, bij de verkiezingen voor de gemeenteraad van haar stad.

Een lid van de regering met een eigen onderwerp, bijvoorbeeld geld of gezondheid. Samen vormen deze leden het kabinet.

Uit de winnaars komt de regering: de belangrijkste minister heet de premier.

De belangrijkste van het kabinet, de baas van de regering. Zo iemand praat namens het hele land in het buitenland.

Uit de winnaars komt de regering: de belangrijkste minister heet de premier.

Het hele gezelschap van gekozen leden, in het gebouw in Den Haag. Deze leden controleren de regering en praten mee over nieuwe wetten.

'In Den Haag zit het parlement, en de Tweede Kamer is de belangrijkste vergadering.

De belangrijkste vergadering van Nederland, met 150 gekozen leden. Daar worden wetten besproken, en de leden controleren de regering.

'In Den Haag zit het parlement, en de Tweede Kamer is de belangrijkste vergadering.

Een lid van de Eerste Kamer, naast de Tweede Kamer. De leden worden gekozen door de leden van de Provinciale Staten.

Er is ook een Eerste Kamer met 75 senatoren, en alles past binnen de grondwet.

Alle partijen die na een verkiezing niet meebesturen, in de gemeente of in het land. Zij geven kritiek en hopen de volgende keer te winnen.

De rest gaat in de oppositie, met kritiek vanaf elke zetel.

Een samenwerking van twee of meer partijen, met samen meer dan de helft van de zetels. Samen besturen deze partijen de gemeente of het land.

De winnaars hebben in de raad geen meerderheid en moeten een coalitie vormen met één andere partij, waarmee ze over de helft komen.

Over de helft van de zetels of van de stemmen. Zo krijg je bijna elk voorstel erdoor.

De winnaars hebben in de raad geen meerderheid en moeten een coalitie vormen met één andere partij, waarmee ze over de helft komen.

De plek van één gekozen persoon in de zaal. Met veel plekken heeft één groep veel invloed.

De rest gaat in de oppositie, met kritiek vanaf elke zetel.

Het systeem waarbij het volk regeert via gekozen vertegenwoordigers, met vrije verkiezingen en vaste rechten voor iedereen.

Zo werkt een democratie: de macht komt van de burgers.'

De mogelijkheid om te beslissen over regels, over geld en over mensen. In een democratie komt die van de burgers.

Zo werkt een democratie: de macht komt van de burgers.'

Het belangrijkste document van een land, met de rechten en plichten van de staat en van de burgers. De regels daarvan gelden voor iedereen.

Er is ook een Eerste Kamer met 75 senatoren, en alles past binnen de grondwet.