Woorden · niveau B1.2

Oorlog en leger

Woorden over de oorlog en het leger: de kazerne, de missie, het front en de wapenstilstand, gezien door een museum heen. Lees eerst het verhaal, alle woorden staan erin. Lees daarna elk woord en zeg hardop wat het betekent. Klik dan om te controleren.

Ruben en het uniform van opa

Op een grijze zaterdag gaat Ruben met zijn moeder naar het museum voor militaire geschiedenis. Er is een grote zaal over de oorlog, met oude foto's en films zonder geluid, en daarna een kleine zaal over de vrede. Daar hangt geen enkel wapen, alleen brieven en tekeningen van kinderen uit die tijd. Ruben is nieuwsgierig en wil alles zien.

In de eerste zaal staat een lange muur met bordjes, van laag naar hoog. Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren. Elke officier draagt een eigen pet met eigen knopen, legt zijn moeder uit.

Achter glas hangt een uniform dat Ruben meteen herkent: het donkere pak van zijn opa. Als jonge militair ging opa bij het leger, en twee jaar woonde hij in een kazerne in het zuiden. Later werd hij met zijn troep naar een gebied ver weg gestuurd, voor een missie om een wapenstilstand te bewaken. Zijn commandant was streng maar eerlijk, schreef opa in een brief.

In de middag loopt Ruben alleen naar de zwaarste zaal. Op de foto's staat een veldslag zonder kleur: mannen naast geschut op wielen, vrachtwagens vol munitie, een modderweg naar het front. De muur vertelt over een veldtocht van maanden. In een kast ligt een model van een bom. Bij elk schot in de film kijkt Ruben weg; een vliegtuig wordt er neergeschoten.

De oorlog was een onderwerp waarover opa zelden begon. Als kleine jongen stond hij in een schuilkelder, tussen buren, te wachten tot het buiten rustig werd. Op een ochtend kwam het bericht: de Duitsers gaven zich over, en daarmee stopte de strijd. Die zomer liep er een parade door de stad, met muziek en vlaggen.

Bij de balie opent een medewerker met witte handschoenen voorzichtig een doos: het notitieboekje van opa. Op elke pagina staan namen, de negentien mensen van zijn eenheid, met een geboortedatum en een adres. Ruben mag er een foto van maken. Op de laatste bladzijde staat een klein getekend hartje, en zijn moeder pakt zijn hand vast.

De oorlog en de vrede

de oorlog

Een lange tijd waarin landen of groepen met geweld tegen elkaar vechten.

Er is een grote zaal over de oorlog, met oude foto's en films zonder geluid, en daarna een kleine zaal over de vrede.

het leger

De organisatie van een land met soldaten, voertuigen en bases, om het land te beschermen.

Als jonge militair ging opa bij het leger, en twee jaar woonde hij in een kazerne in het zuiden.

de soldaat

Iemand die voor een leger werkt en daar elke dag traint.

Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren.

de vrede

De tijd zonder gevechten, waarin landen weer normaal met elkaar omgaan.

Er is een grote zaal over de oorlog, met oude foto's en films zonder geluid, en daarna een kleine zaal over de vrede.

de strijd

Het gevecht tussen twee kanten, soms met wapens, soms met woorden.

Op een ochtend kwam het bericht: de Duitsers gaven zich over, en daarmee stopte de strijd.

het wapen

Een ding waarmee mensen kunnen vechten of zich kunnen beschermen, bijvoorbeeld een mes.

Daar hangt geen enkel wapen, alleen brieven en tekeningen van kinderen uit die tijd.

Rangen in het leger

de generaal

De hoogste rang in een leger. Hij of zij geeft de grootste bevelen.

Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren.

de kolonel

Een hoge rang in het leger, boven de majoor en onder de generaals, met veel verantwoordelijkheid.

Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren.

de majoor

Een rang tussen de kolonel en de luitenant in.

Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren.

de luitenant

Een officier met een kleine groep soldaten onder zich.

Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren.

de sergeant

Een baas die de soldaten elke dag traint en helpt.

Zo leert Ruben de soldaat kennen, de sergeant die elke dag oefeningen geeft, de luitenant met zijn kaart, de majoor, de kolonel en bovenaan de generaal met vier sterren.

de officier

Iemand met een hoge functie en strepen of sterren op de kleding.

Elke officier draagt een eigen pet met eigen knopen, legt zijn moeder uit.

de commandant

De baas van één plek of één groep, bijvoorbeeld van een gebouw of een schip.

Zijn commandant was streng maar eerlijk, schreef opa in een brief.

de militair

Iemand met een beroep bij de landmacht, de marine of de luchtmacht.

Als jonge militair ging opa bij het leger, en twee jaar woonde hij in een kazerne in het zuiden.

De kazerne en de missie

de kazerne

Het gebouw waar soldaten werken en vaak ook wonen en slapen, met een poort en een wacht.

Als jonge militair ging opa bij het leger, en twee jaar woonde hij in een kazerne in het zuiden.

de troep

Een grote groep soldaten die samen reist en samen optreedt.

Later werd hij met zijn troep naar een gebied ver weg gestuurd, voor een missie om een wapenstilstand te bewaken.

de eenheid

Een vaste groep die samen traint en samen werkt, groot of klein.

Op elke pagina staan namen, de negentien mensen van zijn eenheid, met een geboortedatum en een adres.

de missie

Een opdracht in een ander gebied, vaak om mensen daar te helpen.

Later werd hij met zijn troep naar een gebied ver weg gestuurd, voor een missie om een wapenstilstand te bewaken.

de veldtocht

Een lange reis van een leger door een gebied, met een vast doel, bijvoorbeeld een stad.

De muur vertelt over een veldtocht van maanden.

de parade

Mensen van een leger lopen in nette rijen door een stad, vaak met muziek.

Die zomer liep er een parade door de stad, met muziek en vlaggen.

het uniform

De vaste kleding van een beroep of een groep. Zo ziet iedereen meteen: die persoon hoort bij het leger, de politie of de brandweer.

Achter glas hangt een uniform dat Ruben meteen herkent: het donkere pak van zijn opa.

In het museum, zware woorden

de veldslag

Een gevecht tussen twee grote groepen, op één plek en soms dagenlang.

Op de foto's staat een veldslag zonder kleur: mannen naast geschut op wielen, vrachtwagens vol munitie, een modderweg naar het front.

het front

De lijn waar twee kanten tegenover elkaar staan, dag en nacht.

Op de foto's staat een veldslag zonder kleur: mannen naast geschut op wielen, vrachtwagens vol munitie, een modderweg naar het front.

het geschut

Zware wapens op wielen, zoals grote kanonnen: ze vuren tot kilometers ver.

Op de foto's staat een veldslag zonder kleur: mannen naast geschut op wielen, vrachtwagens vol munitie, een modderweg naar het front.

de munitie

De kogels en andere dingen die een wapen nodig heeft om te schieten.

Op de foto's staat een veldslag zonder kleur: mannen naast geschut op wielen, vrachtwagens vol munitie, een modderweg naar het front.

de bom

Een wapen met veel kracht erin, dat alles in de buurt kapot kan maken.

In een kast ligt een model van een bom.

het schot

Eén keer dat een wapen afvuurt, met een harde knal.

Bij elk schot in de film kijkt Ruben weg; een vliegtuig wordt er neergeschoten.

neerschieten

Iemand of iets raken met een wapen, zodat het valt, bijvoorbeeld een vliegtuig in de lucht.

Bij elk schot in de film kijkt Ruben weg; een vliegtuig wordt er neergeschoten.

de schuilkelder

Een veilige plek onder de grond, waar mensen zitten als het buiten gevaarlijk is.

Als kleine jongen stond hij in een schuilkelder, tussen buren, te wachten tot het buiten rustig werd.

de wapenstilstand

Een afspraak tussen twee kanten om te stoppen met vechten, soms maar voor een tijd.

Later werd hij met zijn troep naar een gebied ver weg gestuurd, voor een missie om een wapenstilstand te bewaken.