Woorden · niveau B1.2
Woorden over veilig internet: de phishing, de nepmail, de oplichter, de tweestapsverificatie en de waakzaamheid. Lees eerst het verhaal, alle woorden staan erin. Lees daarna elk woord en zeg hardop wat het betekent. Klik dan om te controleren.
Opa Willem is drieënzeventig en sinds dit voorjaar heeft hij een eigen laptop. Elke ochtend leest hij zijn berichten. Op een maandag staat er een nepmail tussen: 'Uw pakket wacht al twee dagen. Klik hier om het te ontvangen.' Er is geen pakket, maar dat ziet Willem niet. Hij pakt de muis en wil op de link klikken.
Net op tijd komt zijn kleinzoon Sem binnen, zeventien en goed met computers. Hij kijkt over de schouder van zijn opa mee en ziet meteen de valstrik: de afzender noemt zich 'PostNep', een namaak van een echt bedrijf. 'Opa, dit is phishing,' zegt Sem. 'Achter deze mail zit een oplichter, en die wil uw wachtwoord stelen.'
Aan de keukentafel legt Sem de truc uit. De oplichter verstuurt elke dag duizenden spam-berichten, want één reactie is genoeg. Wie meedoet, komt op een vervalst formulier dat om persoonlijke gegevens vraagt. Met zo'n gestolen identiteit kan een hacker zich voordoen als een ander en zo toegang krijgen tot andermans rekening. 'Op het scherm lijkt alles echt,' zegt Sem.
Sem zoekt het officiële nummer op en belt de helpdesk van de bank. De medewerker waarschuwt meteen de afdeling die fraude onderzoekt, want dezelfde nepmail komt al een week binnen. Later hoort Willem van de buren: twee van hen zijn vorige maand slachtoffers geworden, en hun geld is allang overgemaakt naar een rekening in het buitenland.
Die middag helpen ze elkaar om de laptop beter te beveiligen. Sem installeert een sterke firewall en een programma tegen malware, en hij zet de tweestapsverificatie aan. Elke nacht maakt de laptop automatisch een back-up in de cloud. Bij een vreemde pop-up sluit Willem meteen het venster, en cookies accepteert hij alleen bij sites die hij kent. Zo is de beveiliging van zijn laptop nu goed op orde.
Weken later vertelt Willem zijn verhaal bij de buurtkoffie. Bedrog bestaat al eeuwen, zegt hij, alleen de verpakking is nieuw. Hij geeft de buren drie tips: kijk altijd naar de afzender, bel het bedrijf zelf, en: waakzaamheid boven alles. 'Internet is als een grote stad,' besluit opa. 'Met open ogen kun je er fijn wonen.'
Het geheime woord dat bij jouw account hoort. Met je naam en dit woord kun je inloggen.
'Achter deze mail zit een oplichter, en die wil uw wachtwoord stelen.'
Een vorm van oplichting op internet met valse berichten die er echt uitzien. De dieven willen je inloggegevens hebben.
'Opa, dit is phishing,' zegt Sem.
Een bericht met een valse afzender en een leugen in de tekst. De afzender doet alsof het bedrijf echt is.
Op een maandag staat er een nepmail tussen: 'Uw pakket wacht al twee dagen.
Een adres op internet, vaak blauw en onderstreept. Erachter zit een pagina of een bestand.
Hij pakt de muis en wil op de link klikken.
Met je muis of vinger kort op iets drukken, bijvoorbeeld op een knop op het scherm.
Hij pakt de muis en wil op de link klikken.
Een verborgen gevaar dat er onschuldig uitziet. Pas als je meedoet, merk je het.
Hij kijkt over de schouder van zijn opa mee en ziet meteen de valstrik: de afzender noemt zich 'PostNep', een namaak van een echt bedrijf.
Een slimme handeling om een ander iets te laten geloven. Soms onschuldig, zoals bij een goochelaar, soms gemeen.
Aan de keukentafel legt Sem de truc uit.
Iemand die mensen bewust bedriegt en hun geld of spullen afpakt.
'Achter deze mail zit een oplichter, en die wil uw wachtwoord stelen.'
De gegevens waarmee iemand herkend wordt: naam, geboortedatum, adres. Criminelen kunnen met deze gegevens doen alsof ze jou zijn.
Met zo'n gestolen identiteit kan een hacker zich voordoen als een ander en zo toegang krijgen tot andermans rekening.
Misbruik van vertrouwen om geld te krijgen, vaak met valse papieren of valse rekeningen.
De medewerker waarschuwt meteen de afdeling die fraude onderzoekt, want dezelfde nepmail komt al een week binnen.
Leugens om er zelf beter van te worden, vaak ten koste van een ander.
Bedrog bestaat al eeuwen, zegt hij, alleen de verpakking is nieuw.
Ongevraagde mail in enorme aantallen, meestal reclame. Een volle mailbox is vervelend, en soms zit er een dief achter.
De oplichter verstuurt elke dag duizenden spam-berichten, want één reactie is genoeg.
Nagemaakt, zodat het bijna echt oogt: een nephandtekening, een nepbrief, een nepsite.
Wie meedoet, komt op een vervalst formulier dat om persoonlijke gegevens vraagt.
Een kopie die eruitziet als het origineel, bijvoorbeeld een nephorloge of een valse website.
Hij kijkt over de schouder van zijn opa mee en ziet meteen de valstrik: de afzender noemt zich 'PostNep', een namaak van een echt bedrijf.
De persoon aan wie een misdrijf of een ongeluk overkomt. In dit verhaal: de mensen die iets kwijt zijn.
Later hoort Willem van de buren: twee van hen zijn vorige maand slachtoffers geworden, en hun geld is allang overgemaakt naar een rekening in het buitenland.
Geld digitaal van de ene rekening naar de andere sturen, bijvoorbeeld met de app van de bank.
Later hoort Willem van de buren: twee van hen zijn vorige maand slachtoffers geworden, en hun geld is allang overgemaakt naar een rekening in het buitenland.
Iemand op tijd voor gevaar laten weten. Dat kan mondeling, met een briefje of met een mail.
De medewerker waarschuwt meteen de afdeling die fraude onderzoekt, want dezelfde nepmail komt al een week binnen.
De dienst van een bedrijf die je helpt bij problemen of vragen over een product of een account. Je kunt er bellen of mailen.
Sem zoekt het officiële nummer op en belt de helpdesk van de bank.
Iemand die zonder toestemming in computers of accounts inbreekt.
Met zo'n gestolen identiteit kan een hacker zich voordoen als een ander en zo toegang krijgen tot andermans rekening.
Kwaadaardige software op je computer of telefoon. Die kan gegevens stelen of het apparaat blokkeren.
Sem installeert een sterke firewall en een programma tegen malware, en hij zet de tweestapsverificatie aan.
Een muur van software tussen internet en computer. Slechte verbindingen blijven erbuiten, goede mogen erdoor.
Sem installeert een sterke firewall en een programma tegen malware, en hij zet de tweestapsverificatie aan.
Inloggen met een extra controle: eerst je geheime woord, daarna bijvoorbeeld een code op je telefoon. Zo wordt inbreken veel moeilijker.
Sem installeert een sterke firewall en een programma tegen malware, en hij zet de tweestapsverificatie aan.
Een klein venster dat plotseling op je scherm verschijnt, meestal met reclame of een vraag.
Bij een vreemde pop-up sluit Willem meteen het venster, en cookies accepteert hij alleen bij sites die hij kent.
Een klein bestandje dat een internetpagina op je apparaat achterlaat. Zo kan de site je bijvoorbeeld herkennen of je keuzes onthouden.
Bij een vreemde pop-up sluit Willem meteen het venster, en cookies accepteert hij alleen bij sites die hij kent.
De opslag op internet. Je bestanden staan niet alleen op je eigen apparaat, maar ook bij een groot bedrijf. Overal kun je erbij komen.
Elke nacht maakt de laptop automatisch een back-up in de cloud.
Iets of iemand beschermen tegen gevaar of dieven. Denk aan een slot op de deur of goede software op de computer.
Die middag helpen ze elkaar om de laptop beter te beveiligen.
Alle maatregelen die een computer, een huis of een account beschermen tegen misdadigers.
Zo is de beveiliging van zijn laptop nu goed op orde.
Een reservekopie van foto's, bestanden en mappen op een andere schijf of online. Bij pech ben je dan minder kwijt.
Elke nacht maakt de laptop automatisch een back-up in de cloud.
Voortdurend goed opletten bij nieuwe of vreemde dingen. Deze aandacht beschermt je tegen dieven.
Hij geeft de buren drie tips: kijk altijd naar de afzender, bel het bedrijf zelf, en: waakzaamheid boven alles.
De mogelijkheid om binnen te komen bij een plek, een account of een site. Met een sleutel of een sterk geheim woord krijg je die.
Met zo'n gestolen identiteit kan een hacker zich voordoen als een ander en zo toegang krijgen tot andermans rekening.