Mooi-geel, iets gebroken

Amsterdam, het voorjaar van 1860. Piet is de nieuwe klerk bij Last & Co, makelaars in koffie, Lauriergracht 37. Op zijn eerste dag legt Batavus Droogstoppel een zakje bonen op zijn bureau, met een briefje erbij. Op het briefje staat een rij woorden die Piet nog nooit heeft gehoord.

Droogstoppel leest voor: "Java, ordinair, mooi-geel, iets gebroken." Piet schrijft alles op, maar hij begrijpt niets. "Een makelaar spreekt zijn eigen taal," zegt Droogstoppel. "De voorjaarsveiling is bijna begonnen, dus je moet snel leren." Dan legt hij de woorden een voor een uit.

Ordinair is gewone kwaliteit, niet slecht en niet bijzonder. Mooi-geel gaat over de kleur van de bonen. Gebroken betekent dat sommige bonen in stukken zijn. Veegsel is koffie die uit de zak viel en die iemand bij elkaar veegde. De bonen zelf komen van het eiland Java. Piet schrijft het allemaal in zijn schrift.

Dan komt de naam van het merk. "Menado is een goed merk," zegt Droogstoppel. "Als een merk een goede naam heeft, vertrouwt de koper het. Bij boeken is het hetzelfde: de uitgever kijkt naar de naam van de schrijver, niet naar de inhoud." Hij vindt dat een grote waarheid en hij herhaalt het twee keer.

Daarna krijgt Piet een eigen zakje. Hij kijkt, ruikt en voelt aan de bonen. Een deel is nog groen en veel bonen zijn gebroken. Hij wil "mooi-geel" schrijven, want de principaal, de man die de koffie verkoopt, leest dat graag. Maar hij denkt aan Busselinck & Waterman, de rivaal van het kantoor. Eén onwaarheid en de klant stapt over.

Piet schrijft de waarheid op: de bonen zijn deels groen en veel bonen zijn gebroken. Droogstoppel leest het briefje en knikt langzaam. "Waarheid, Piet," zegt hij. "Een makelaar die liegt, verliest zijn klant." 's Avonds telt Piet zijn nieuwe woorden: zes. Hij heeft ook één regel geleerd: schrijf wat je ziet.