De eerste ijsdag

Rond 1873 reist de Italiaanse schrijver Edmondo De Amicis door Nederland. Later schrijft hij er een reisboek over, Holland. In Den Haag hoort hij veel over het schaatsen. Maar de winters zijn al jaren zacht. Dit jaar houdt niemand een wedstrijd en rijdt zelfs geen slee door de straten. Daarom schrijft hij op wat mensen hem vertellen.

Volgens hem is schaatsen in Nederland niet alleen een spel, maar ook gewoon vervoer. De Amicis vindt dat het voor de Nederlanders net zo normaal is als lopen. Als het hard vriest, worden de grachten straten. Boeren schaatsen naar de markt, arbeiders naar hun werk en kleine winkeliers naar hun zaak. Hele gezinnen gaan met tassen op hun schouders van het platteland naar de stad. Jonge mannen schaatsen van Rotterdam naar Gouda, kopen daar lange pijpen van klei en brengen ze heel terug.

De eerste dag met goed ijs is een feest. Schaatsers die al bij zonsopgang proberen, vertellen het nieuws verder. De kranten melden het nieuws dat het ijs sterk genoeg is, en jongens roepen van blijdschap op straat. Dienstmeisjes en knechten vragen vrij, met het gezicht van mensen die in opstand komen als het niet mag. Oude dames vergeten hun leeftijd en hun pijntjes en haasten zich naar de gracht.

Op zo'n dag zit in Den Haag de vijver midden in de stad, vlak bij het Binnenhof, vol mensen. De rijkste families schaatsen op een vijver in het bos. Daar draaien officieren, dames, studenten, oude mannen en jongens door elkaar, en soms schaatst de kroonprins mee. Duizenden mensen kijken toe, en muziek maakt het feest vrolijk. Als de sneeuw hard is, komen de sleeën. 's Avonds rijden ze met fakkels door de stad.

Maar in 1873 gebeurt dit allemaal niet. De Amicis schrijft dat de zachte winters de kunst van het schaatsen langzaam doen verdwijnen. Hij hoopt dat snel weer een strenge winter komt. Zo eindigt zijn verhaal over de eerste ijsdag met een wens.