Wanneer voel je je één met andere Nederlanders?

In een taalklas in Utrecht schrijft mevrouw Bakker één vraag op het bord: "Wanneer voel je je één met andere mensen in je land?" De studenten denken na. Jorge noemt een voetbalwedstrijd, Samira een bruiloft in de familie, en Kofi een dag waarop iedereen vrij heeft.

Daarna laat de lerares een tabel zien uit een rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, uit 2007. Er zijn elf gelegenheden, van een herdenking tot Prinsjesdag, en mensen konden er meer dan één kiezen. Bij elke gelegenheid staat een percentage: het aantal mensen dat zich daar wel eens één heeft gevoeld met de andere Nederlanders.

Jorge denkt dat voetbal bovenaan staat, maar hij heeft ongelijk. Bovenaan staat de herdenking van de Tweede Wereldoorlog, met 74 procent. Sportwedstrijden komen daarna met 67 procent, de herdenking van een ramp met 64 en een grote inzamelingsactie met 63. Koninginnedag, nu Koningsdag, haalt 56 procent, en een protest tegen zinloos geweld 55.

Het overlijden van een bekende Nederlander haalt 50 procent en een koninklijk huwelijk 45. Onderaan staat de politiek. Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer voelt 38 procent zich wel eens één met de anderen, bij het referendum over de Europese grondwet 37 procent en op Prinsjesdag maar 29 procent. Verder voelt vijf procent zich bij geen enkele gelegenheid één met de anderen, en ook vijf procent bij alle elf.

Het rapport trekt een duidelijke conclusie. De gelegenheden van "lief en leed", zoals herdenkingen, begrafenissen en protesten tegen zinloos geweld, scoren aanzienlijk hoger dan politieke gelegenheden. De cijfers worden in het rapport gebruikt om te laten zien dat verbondenheid sterker is bij gedeeld verdriet dan bij politiek. Mevrouw Bakker waarschuwt dat de cijfers oud zijn en dat ze alleen iets zeggen over Nederlanders van die tijd.

Samira vindt de uitkomst logisch: bij verdriet heb je elkaar nodig, bij verkiezingen kies je tegenover elkaar. Aan het eind van de les maakt iedere student een eigen lijst met drie gelegenheden. Samira kiest een bruiloft, een nationale feestdag en een grote ramp. Mevrouw Bakker stelt nog één vraag: "Welke gelegenheid staat in jullie land bovenaan?" Het blijft stil, maar iedereen heeft een mening.