Een kasteeltje in het bos

Het Oude Loo is een klein kasteel in de bossen bij Apeldoorn. De naam zegt veel: een "loo" is een open plek in het bos. In 1684 kocht stadhouder Willem III er een verwaarloosd jachtslot. Vlak in de buurt wilde hij een nieuw paleis bouwen dat net zo groots zou worden als Versailles. Dat werd Paleis Het Loo.

Na de dood van Willem III in 1702 kwam het kasteel in handen van de Friese Nassaus. Tegen het einde van de achttiende eeuw bracht Willem V er kraanvogels en andere dieren in veiligheid. Zijn twee olifanten, Hans en Parkie, kreeg hij in 1786 van de VOC, maar die stonden in een stal naast Paleis Het Loo. Na de Franse inval van 1795 gingen ze naar Frankrijk, en soldaten kregen onderdak in het slot.

In 1806 was het gebouw zo vervallen dat er alleen nog een keukentafel en een deel van een bed stonden. Lodewijk Napoleon, die van 1806 tot 1810 in opdracht van zijn broer Napoleon over het koninkrijk Holland regeerde, besloot het kasteel weer bewoonbaar te maken. Hij had een hekel aan water, dus liet hij in die jaren de slotgracht dempen.

Later kwamen er nieuwe gebruikers. In 1858 werd het slot het zomerverblijf van prins Willem, de oudste zoon van koning Willem III. Na zijn dood in 1879 stond het kasteel lange tijd leeg.

In 1904 gaf koningin Wilhelmina de architect Pierre Cuypers, die ook het Rijksmuseum bouwde, opdracht om het kasteel in middeleeuwse stijl te herstellen. Volgens haar eigen verhaal pakten zij en prins Hendrik zelf een schop en begonnen ze de oude gracht open te graven. De restauratie ging echter langzaam: rond 1926 werd het werk gestaakt, en het kasteel kreeg nooit de inrichting die Wilhelmina voor ogen had.

In 1951 kreeg het vervallen kasteel een nieuw doel. Vrienden van koningin Juliana organiseerden er bijeenkomsten over geloof, en daarvoor moesten garderobes en toiletten worden aangelegd. De naam paste goed: net als een open plek in het bos wilden de organisatoren een ontmoetingsplaats zijn, waar iedereen vrij van gedachten kon wisselen. Tot 1957 kwamen de gasten zeventien keer bij elkaar.