Thee schenken in de vensterbank

Tussen 1951 en 1957 hielden vrienden van koningin Juliana zeventien bijeenkomsten op het Oude Loo, een klein kasteel in de bossen bij Apeldoorn. De gasten kwamen van vrijdag tot zondag samen voor lezingen en gesprekken over geloof en over het leven. Juliana had het kasteel beschikbaar gesteld, en als het mogelijk was, was ze er zelf bij.

Op vrijdagochtend ontving ze de gasten op de binnenplaats. Op zondagmiddag stond ze op de brug over de slotgracht en zwaaide ze iedereen uit. Een schrijver in een tijdschrift van de Rotary vond dat ze daar niet alleen als gastvrouw stond: ze wilde de mensen persoonlijk begroeten en persoonlijk afscheid van hen nemen.

In de pauzes stond de koningin als eerste bij het geïmproviseerde buffet, en schonk ze thee in. Als het nodig was, sjouwde ze met stoelen. Tijdens de lezingen zat ze in de vensterbank en keek ze naar haar breiwerk, want zo kon ze zich beter concentreren. Ze praatte met iedereen, ook met onbekenden. Een keer vertelde een gast aan tafel over een jeugdliefde in de Tielerwaard, en Juliana wilde meteen alles weten.

Achter de schermen vonden de organisatoren dat Juliana geen gastvrouw mocht heten. Na de eerste bijeenkomsten spraken enkele organisatoren met minister-president Willem Drees. Daarna veranderde de tekst van de uitnodiging. In een artikel vervingen ze het woord "ontvangt" door "begroet", omdat de organisatoren de deelnemers ontvingen en niet de koningin. Het kasteel was van haar familie, maar de bijeenkomst had een eigen organisatie.

Voor de gasten gold geen hofprotocol. Niemand kreeg vooraf regels, niemand zei in de gangen "majesteit" tegen haar, en ze schonk zelf de chocolademelk in. Toch begonnen sprekers hun lezing met "majesteit" zodra ze in de zaal zat, met of zonder breiwerk. Helemaal gewoon was Juliana dus niet.